Woordenlijst

Woordenlijst

A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z

A

Alfahulp

Hulp bij het huishouden. Maximaal twaalf uur per week, verdeeld over twee dagen. Een thuiszorginstelling regelt de alfahulp. De cliënt betaalt de alfahulp.

Algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL)

Dagelijkse dingen zoals eten, wassen, naar het toilet gaan en boodschappen doen. Mensen met een beperking hebben soms hulp of hulpmiddelen nodig bij deze dagelijkse dingen.

Ambulante hulp/dienstverlening

Een vorm van behandeling en begeleiding waarbij iemand niet wordt opgenomen in een instelling. Ambulante hulp kan plaatsvinden bij de cliënt thuis of bij een hulpverlenende organisatie.

AWBZ

Iedere Nederlander die door langdurige ziekte, handicap of ouderdom zorg en ondersteuning nodig heeft, is hiervoor verzekerd via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Heeft u verzorging of verpleging nodig dan kunt u een aanvraag indienen bij het CIZ. Kijk voor meer informatie op www.ciz.nl.

AWBZ-instelling

Een zorginstelling waar de zorg en het verblijf wordt vergoed via de AWBZ. Bijvoorbeeld een verzorgingshuis, een verpleeghuis, een instelling voor gehandicapten, een Regionale Instelling voor Beschermende Woonvormen (RIBW) of Het Dorp in Arnhem.

AWBZ-zorg

Zorg die via de AWBZ wordt vergoed. Zie ook persoonsgebonden budget (PGB) en zorg in natura (ZIN).
Naar boven
B

Beroepschrift

Een brief waarin belanghebbende het niet eens is met besluit op het bezwaarschrift. Deze dient binnen zes weken na de dag van verzending te worden verstuurd. Voor het instellen van beroep dient belanghebbende griffierecht te betalen.

Bezwaarschrift

Een brief waarin belanghebbende het niet eens is met het besluit. De besluiten kunnen gaan over subsidies, vergunningen enz. Het bezwaarschrift dient binnen zes weken na dagtekening van het genomen besluit te worden verstuurd.

Bijzondere bijstand

Iedereen vanaf 21 jaar met een inkomen rond of onder het minimum en zonder noemenswaardig eigen vermogen kan een beroep doen op Bijzondere bijstand voor een vergoeding van kosten die niet op andere wijze worden vergoed, bijvoorbeeld extra stookkosten of kosten van kledingslijtage door rolstoelgebruik. Ieder verzoek wordt door de gemeente individueel beoordeeld.

Buddyzorg

Buddyzorg biedt steun aan cliënten bij het omgaan met hun ziekte, het vergroten van hun zelfstandigheid en/of hun leefwereld. De doelgroep bestaat uit mensen met een chronische en/of levensbedreigende aandoening, zoals HIV/aids, kanker, multiple sclerose of niet-aangeboren hersenletsel.

Bureau Jeugdzorg

Bureau Jeugdzorg is de toegangspoort voor de gehele jeugdzorg. Dit betekent dat medewerkers van Bureau Jeugdzorg elk verzoek om hulp beoordelen en vervolgens vaststellen welke zorg nodig is. Ze begeleiden kinderen, jongeren en ouders of verwijzen door naar andere hulpverleners.
Naar boven
C

CAK (Centraal Administratie Kantoor)

Het CAK berekent en incasseert de eigen bijdragen voor Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Wmo en is verantwoordelijk voor het betalen van de AWBZ-instellingen. Ook verzorgt het CAK het uitbetalen van de Compensatie eigen risico in de zorgverzekeringswet. Het CAK voert ook een aantal taken uit ten behoeve van de Wtcg, de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.

CIZ

Iedereen die aanspraak wil maken op voorzieningen uit de AWBZ, zoals persoonlijke verzorging of verpleging, kan een aanvraag indienen bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Het CIZ (voorheen RIO) stelt vast welke zorg nodig is, voor hoe lang en om welk soort zorg het gaat.

Compensatie eigen risico

Verzekerden met langdurige zorgkosten krijgen een vergoeding voor het verplicht eigen risico.
Naar boven
E

Extramurale indicatie

Een zorgvrager voor extramurale AWBZ-zorg heeft langdurig zorg thuis nodig, bijvoorbeeld bij het wassen en aankleden.

Extramurale zorg

Extramurale zorg is zorg die u thuis ontvangt, in plaats van opname in een zorginstelling. U kunt drie van de vijf AWBZ-functies thuis ontvangen: persoonlijke verzorging (zoals hulp bij het aan- en uitkleden), verpleging (bij lichte medische problemen) en begeleiding.
Naar boven
G

Gebruikelijke zorg

De normale dagelijkse zorg van gezinsleden en huisgenoten voor elkaar, bijvoorbeeld de zorg voor het huishouden of de zorg voor de kinderen. Voor gebruikelijke zorg kunt u geen professionele hulp krijgen.

Georganiseerde Burenhulp

Organisatie die vrijwilligers inzet bij mensen die door ouderdom, ziekte of handicap hulp nodig hebben bij praktische klusjes of behoefte hebben aan een praatje. Dichtbij hen in de buurt.

GGZ

Geestelijke gezondheidszorg. De geestelijke gezondheidszorg behandelt mensen met psychische of psychiatrische problemen. Bijvoorbeeld kinderen met een autismestoornis, iemand met een drankprobleem, schizofrenie of mensen met een depressie.

GGZ-instelling

Een instelling voor de behandeling en begeleiding van mensen met psychische of psychiatrische problemen. Bijvoorbeeld een psychiatrisch ziekenhuis, RIAGG of RIBW.
Naar boven
H

Hardheidsclausule AWBZ

Bij een hardheidsclausule wordt een uitzondering gemaakt, waardoor u geen eigen bijdrage voor zorg in de AWBZ hoeft te betalen. Deze uitzondering geldt als minderjarige, inwonende kinderen dringend zorg nodig hebben. Een zorgverzekeraar kan deze uitzondering maken op advies van een instelling voor algemeen maatschappelijk werk of de Raad voor de Kinderbescherming.

Herindicatie

Het aanvragen van een nieuw besluit bij het CIZ. Omdat een indicatie afloopt of omdat er een nieuwe zorgvraag is.
Naar boven
I

Indicatie

Bij een indicatie wordt bepaald of u zorg nodig heeft die wordt betaald via de AWBZ. Zonder indicatie krijgt u geen AWBZ-zorg.

Indicatieorgaan

Een onafhankelijke organisatie die een besluit neemt. Deze organisatie kijkt of u recht heeft (en hoeveel) op één of meerdere van de vijf soorten AWBZ-zorg (de zorgfuncties).

Indicatiestelling

Als u beroep doet op de AWBZ, stelt het CIZ vast of u inderdaad hulp of ondersteuning nodig heeft, voor hoe lang en om wat voor soort hulp het gaat. Klik hier voor meer informatie.

Informele zorg

Mantelzorg en vrijwilligerszorg vormen samen de informele zorg. Deze zorg gaat verder dan de normale dagelijkse zorg, maar wordt onbetaald en niet beroepshalve gegeven.

Intensieve vrijwilligerszorg

Vrijwilligers die zorg en aandacht voor kwetsbare mensen op zich nemen. Zij bieden sociaal-emotionele ondersteuning aan mensen met een handicap, chronische ziekte, psychische of psychiatrische problemen of hoge leeftijd. Zodat zij kunnen meedoen aan de samenleving. Het gaat hierbij om 1-op-1 contacten. Organisaties voor intensieve vrijwilligerszorg zijn: vrijwillige thuishulp, buddyzorg en vriendendienst.

Intramurale voorziening

Een (woon)instelling die hulp en verblijf geeft aan mensen die dat 24 uur per dag nodig hebben.
Naar boven
M

Maatschappelijke stage

De maatschappelijke stage is bedoeld om leerlingen uit het vmbo, havo en vwo kennis te laten maken met de samenleving en er een onbetaalde bijdrage aan te leveren. Vanaf 2011-2012 is deze stage verplicht voor alle middelbare scholieren.

Mantelzorg

De langdurige en onbetaalde zorg voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind of ander familielid, vriend of kennis. De mantelzorger is geen beroepsmatige zorgverlener, maar geeft de zorg omdat hij een persoonlijke band heeft met de zorgvrager.

Mantelzorgcompliment

Het Mantelzorgcompliment is een bedrag van € 200, waarmee de overheid haar waardering voor mantelzorgers laat blijken. Alle mantelzorgers die zorgen voor iemand met een langdurige, extramurale AWBZ-indicatie die afgegeven is, kunnen een Mantelzorgcompliment krijgen. De zorgvrager mag een keer per jaar een Mantelzorgcompliment geven.

Mantelzorger

Een mantelzorger is iemand die langdurig en onbetaald zorgt voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind of ander familielid, vriend of kennis. De mantelzorger is geen beroepsmatige zorgverlener, maar geeft de zorg omdat hij een persoonlijke band heeft met de zorgvrager.

Mantelzorgmakelaar

Een mantelzorgmakelaar is iemand die regeltaken overneemt van mantelzorgers, zodat zij minder worden belast.

mantelzorgwoning

Mantelzorgwoningen zijn zelfstandige woonruimtes voor mantelzorgers die in de achtertuin van een zorgvrager worden gebouwd.

MEE

Organisatie die mensen met een beperking ondersteunt en adviseert bij het vinden van zorg. MEE is er bijvoorbeeld voor mensen met een lichamelijke handicap of chronische ziekte, een verstandelijke handicap of autisme.
Naar boven
P

Palliatieve zorg

Zorg voor patiënten die niet meer te genezen zijn. Palliatieve zorg probeert bijvoorbeeld pijn te verminderen en te voorkomen dat andere lichamelijke klachten ontstaan. Palliatieve zorg probeert ook aandacht te besteden aan psychologische en sociale problemen. Het doel hierbij is te zorgen voor een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven.

Persoonsgebonden budget (pgb)

Geldbedrag dat iemand kan aanvragen om zelf AWBZ-zorg, hulp en/of begeleiding in te kopen. Men kiest zelf hulpverleners uit. De hoogte van het budget wordt bepaald op basis van een indicatie door het CIZ. Het zorgkantoor kent het PGB toe.

Platform Mantelzorgers

Groep (ex-) mantelzorgers die (al dan niet samen met personen uit diverse organisaties bijvoorbeeld vrouwenorganisaties, patiënten- en gehandicaptenorganisaties, ouderenorganisaties) in een stad of regio de collectieve belangen van mantelzorgers behartigen.

Professionele zorg

Zorg die deskundigheid vraagt en waarvoor iemand een opleiding gevolgd moet hebben. De zorg wordt tegen betaling verricht en uitgevoerd op basis van protocollen en richtlijnen.
Naar boven
R

Respijtzorg

Vervangende zorg door een vrijwilliger of professional voor de mantelzorger die er even tussenuit wil. Dat kan variëren van enkele uren, een dag of een weekend tot een vakantie.

Rugzak

De Rugzak is een andere naam voor de wet op de leerlinggebonden financiering (lfg-wet). Deze wet geeft de ouders van en kind met een handicap het recht om die school voor hun kind te kiezen die zij het meest geschikt vinden. Het gaat om kinderen die zonder extra begeleiding geen reguliere school kunnen bezoeken.
Naar boven
S

Somatische grondslag

Zorgvragers kunnen ondersteunende begeleiding krijgen voor het behouden van hun zelfredzaamheid en van de regie over hun leven. Het is ook bedoeld om sociaal isolement te voorkomen. Mensen met een somatische grondslag of lichamelijke ziekte kunnen geen aanspraak meer maken op deze functie. Zij komen dus niet meer in aanmerking voor ondersteunende begeleiding.

Somatische zorg

Zorg voor een patiënt met een lichamelijke ziekte of aandoening.

Steunpunt Mantelzorg

Overal in Nederland zijn Steunpunten Mantelzorg, waar beroepskrachten en soms vrijwilligers u ondersteuning bieden bij het uitvoeren van mantelzorgtaken. U kunt hier terecht voor informatie, emotionele steun en praktische hulp, bijvoorbeeld bij het vinden van passende hulp in uw omgeving.

SVB

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) zorgt voor de administratieve uitvoering van o.a. AOW-pensioen, nabestaandenuitkering (ANW), kinderbijslag, TOG en mantelzorgcompliment. Ook de salarisadministratie van uw PGB kunt u uitbesteden aan de SVB.
Naar boven
T

Terminale zorg

Verzorging en begeleiding van patiënten die nog kort te leven hebben. Deze zorg is meestal intensief en wordt thuis of binnen een instelling gegeven.

Thuiszorg

Professionele hulp op het gebied van verpleging en verzorging die bij mensen thuis gegeven wordt.

TOG

Ouders en verzorgers die thuis een kind van 3 tot 18 jaar met een handicap verzorgen, kunnen een financiële tegemoetkoming krijgen: de Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen (TOG).
Naar boven
V

Valys

Speciaal vervoer voor gehandicapten. Voor vervoer in de regio kunt u meestal gebruik maken van de regio-taxi. Voor vervoer daarbuiten, kunt u gebruik maken van Valys.

Verlofregelingen

De Wet Arbeid en Zorg bevat een aantal verlofregelingen waar mantelzorgers met een betaalde baan gebruik van kunnen maken, zoals calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof, palliatief zorgverlof en langdurig zorgverlof.

Volledig pakket thuis

Met deze regeling kunnen mensen met de indicatie ‘zorg met verblijf´thuis blijven wonen. Ze kunnen dan thuis de zorg krijgen die ze anders in een instelling zouden krijgen.

Vriendendiensten

Bieden mensen die psychische of psychiatrische problemen hebben of gehad hebben vriendschappelijk contact. Het doorbreken van en omgaan met hun isolement staat centraal. Vriendendiensten worden ook wel Maatjesprojecten genoemd.

Vrijwillige Thuishulp

Praktische hulp of steun voor iemand met een chronische ziekte of handicap. De doelgroep bestaat uit mensen die bijvoorbeeld niet alleen thuis kunnen blijven, een hobby met een ander willen delen of gezelschap willen. Zorgvrijwilligers bieden ook emotionele en sociale steun. Hierdoor worden mantelzorgers vaak ontlast.

Vrijwilligerszorg

Organisaties voor vrijwilligerszorg zetten vrijwilligers in bij mensen in kwetsbare situaties, waarbij ‘meedoen' aan de samenleving centraal staat. Het gaat daarbij om zogenaamd 1-op-1-contact. Mezzo kent vier werksoorten vrijwilligerszorg: Vriendendiensten, organisaties voor Buddyzorg, Vrijwillige Thuishulp en Georganiseerde Burenhulp.
Naar boven
W

WAA

De Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) biedt de mogelijkheid om minder te gaan werken om zo zorg en arbeid te combineren. De wet geldt niet voor organisaties met minder dan tien werknemers.

Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)

Wet die bepaalt wat er wel en niet met uw persoonsgegevens mag gebeuren. Een organisatie moet bijvoorbeeld aan u toestemming vragen om uw gegevens te gebruiken.

Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)

Chronisch zieken of gehandicapten kunnen compensatie krijgen voor de extra kosten die zij maken. Dit regelt de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg).

Wmo

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is van kracht sinds 1 januari 2007. Doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo. De wet regelt dat mensen die in het dagelijks leven hulp nodig hebben, ondersteuning krijgen van de gemeente. Bijvoorbeeld hulp in het huishouden, een rolstoel, een woningaanpassing of een vervoersvoersvoorziening. De ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers en vrijwilligers neemt binnen de wet een aparte plaats in. Voor een aanvraag in het kader van de Wmo kunt u zich tot uw gemeente wenden.
Naar boven
Z

Zorg in natura (ZIN)

Bij zorg in natura (ZIN) krijgt u zorg van een zorgaanbieder waarmee uw zorgverzekeraar afspraken heeft gemaakt. Uw zorgverzekeraar betaalt de kosten voor uw zorg direct aan uw zorgaanbieder.

Zorgaanbieders

Mensen of organisaties die gezondheidszorg leveren. Bijvoorbeeld de huisarts, het verzorgingshuis of de fysiotherapeut.

Zorgfuncties

De AWBZ verdeelt zorg in vijf verschillende zorgfuncties: persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding, verblijf en behandeling. Zie ook AWBZ-functies.

Zorgkantoor

Organisatie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van AWBZ-zorg. Het zorgkantoor maakt bijvoorbeeld afspraken met zorginstellingen. Het zorgkantoor geeft ook het persoonsgebonden budget (PGB) uit. Per regio is in Nederland één zorgverzekeraar aangewezen als zorgkantoor.

Zorgovereenkomst

Een contract tussen de cliënt en de zorgaanbieder. Hierin staan algemene afspraken over de rechten en plichten van u én van de zorginstelling. Soms staat in een zorgovereenkomst ook op hoeveel zorg u recht heeft.

Zorgverzekeraar

Zorgverzekeraars vergoeden sommige medische hulpmiddelen, zoals prothesen, speciale schoenen, hoortoestellen, loophulpmiddelen, aangepaste meubels.

Zorgzwaartebekostiging

Bij zorgzwaartebekostiging bepaalt de soort zorg en de hoeveelheid zorg die iemand nodig heeft, hoeveel geld een zorginstelling krijgt. Bieden instellingen vooral zorg aan mensen die weinig zorg nodig hebben? Dan ontvangen deze zorginstellingen minder geld dan zorginstellingen met cliënten die veel zorg nodig hebben.

Zorgzwaartepakket

Voor opname in een zorginstelling is een indicatiebesluit nodig van het CIZ, het Centrum Indicatiestelling Zorg. In de vorm van een zorgzwaartepakket (ZZP). In een zorgzwaartepakket staat hoeveel en welk soort zorg en begeleiding iemand nodig heeft.
Naar boven