Binnen het gezin

  • Gepubliceerd: 18 april 2016
  • Yolanda

Lieve Floortje,

Dat ik als moeder voor jou zorg is voor mij vanzelfsprekend. Dat is de belangrijkste taak van een moeder voor haar kind. Maar is het andersom ook vanzelfsprekend? Ik prijs mij gelukkig met ouders die nog steeds zelfstandig in het leven staan, nog niet belemmerd worden door ernstige gezondheidsproblemen. Ik zou in de toekomst best voor opa en oma willen mantelzorgen, maar gezien mijn eigen zorgen voor jou zal dit nog niet meevallen. Dit hebben we inmiddels ervaren met de moeder van papa.

Belemmering

Uit een enquête blijkt dat ik in dit gevoel en deze ervaring niet alleen sta. Bijna de helft van de onderzochte kinderen noemt hun eigen gezinsleven, werk of afstand als belemmering in de mantelzorg naar ouders of familie toe. Een kleine groep van 7% wil sowieso geen zorg dragen voor zijn ouders. Uit het verhaal van ‘de ouders’ klopt dit aardig, de helft van de ouderen zegt dat zij op dit moment geen mantelzorg kunnen krijgen. Slechts een op de vijf ouderen denkt dat er in de toekomst iemand zal zijn die naar hen om gaat kijken.

Harmonieuse familierelaties

Naast deze enquête heeft een socioloog een stuk geschreven op basis van een ‘analyse naar familiebanden’. Uit die analyse blijkt dat meer dan de helft van de familierelaties harmonieus te noemen is. Toch is dat geen garantie voor goede mantelzorg omdat dit in veel gevallen tot conflicten binnen het gezin zal leiden. In gezinnen waar al weinig en slecht contact is, klinkt het logisch dat mantelzorg hier nauwelijks van de grond zal komen. De schrijver concludeert:
'De overheid wil de zorgkosten beperken door een beroep te doen op de solidariteit van gezinnen. Hiermee overschat de overheid de mogelijkheden'.

Wie gaat wie dan helpen?

Een weinig rooskleurig én herkenbaar beeld. Ik stel me de keukentafelgesprekken voor die gaan volgen. Op het moment dat opa en oma om de keukentafel zitten en aangeven dat zij het niet meer zonder hulp kunnen, zit ik vermoedelijk aan mijn eigen keukentafel, om voor de zoveelste keer uit te spreken dat ik de zorg voor jou echt niet alleen aan kan. Wie gaat wie dan helpen?

Opa en oma

De afgelopen jaren zijn opa en oma onze mantelzorgers, want net zo logisch als dat ik voor jou zorg, zorgen zij voor mij en daarmee dus ook voor jou. En juist in dat laatste schuilt een grote frustratie. Want die zorg voor jou wordt voor hen steeds lastiger. Zij worden ouder, jij groter en zwaarder. Zij kunnen je niet meer in de rolstoel of uit bed tillen. Ze kunnen je nog een boekje voorlezen, een boterhammetje geven. Maar dan moet er ook niets verkeerd gaan. Zoals die keer dat jij je verslikte en er bijna in bleef. Wat als je een toeval krijgt? En echt, ze willen helpen, er voor ons zijn.

Gevoel van falen

Zo ook oma Lies, de moeder van papa. Zij woonde niet in de buurt. Zij had het gevoel te falen omdat ze niets voor ons kon doen. De afstand te groot, de bezoekjes spaarzaam, lichamelijk niet bij machte om voor jou te zorgen. Dat deed haar altijd zo'n pijn. En andersom was het precies hetzelfde. Voor papa was het onmogelijk om er structureel voor oma te zijn toen zij in het ziekenhuis lag of als zij zich eenzaam voelde. De afstand, zijn drukke baan in combinatie met de altijd doorgaande zorg voor jou. Het gevoel dat hij altijd te kort schoot bezorgde papa stress. Hij had er graag vaker voor oma willen zijn.

Je eigen netwerk aanspreken, het klinkt zo vanzelfsprekend. Het is te makkelijk om te denken dat daar de oplossing ligt. Zelfs al zijn de verhoudingen binnen het gezin goed, zoals dat bij ons het geval is, toch blijkt het in de praktijk moeilijk uitvoerbaar.

Mantelzorg is niet voor iedereen weggelegd

Lieve Floortje, soms is het prettig dat enquêtes en onderzoeken aansluiten bij onze eigen ervaringen en gevoelens. Dat een ander, door die problemen te benoemen, zorgt voor bevestiging van de praktijk. Van de harde werkelijkheid, namelijk dat mantelzorgen niet voor iedereen is weggelegd. Hoeveel je ook van elkaar houdt. Nu maar hopen dat dit in Den Haag ook begrepen wordt.'

 Familiebanden vaak te slecht voor mantelzorg, artikel De Volkskrant

Yolanda

Yolanda schrijft aan haar oudste dochter Floortje ( 17 jaar ) en geeft zo een kijkje in hun bijzonde... Bekijk profiel en blogs