Daarom vraag ik hulp aan een demente bejaarde

  • Gepubliceerd: 8 februari 2017
  • Eva

Zaterdagavond. Ik kijk met een half oog naar Nieuwsuur. Hoogleraar medische ethiek Theo de Boer praat over een herwaardering van ouderdom. Hij wil dat wij anders omgaan met ouderdom en ouderen. En terwijl ik hem hoor praten, neemt mijn aandacht toe. Want ik heb me jaren afgevraagd of het voor mam anders had kunnen lopen. Haar pensionering en de dood van pa vielen ongeveer samen. Daarna is ze in een gat gevallen waar ze nooit meer uit is gekomen. Het is mijn vaste overtuiging dat zij mede hierdoor uiteindelijk zo geworden is, zo als ze nu is. Het pleidooi van De Boer doet me denken aan een ontmoeting die ik afgelopen zomer had. Een ontmoeting die diepe indruk maakte. 

Alleen in de zon

Het was een bloedhete dag en ik had mijn hondje meegenomen. Ik liep het terras op van de zorginstelling waar mam woont en zag een medebewoonster daar zitten. Alleen. In de schaduw van de grote parasol, met een kop koffie, kijkend naar de bomen die grenzen  aan het terras. Als ze ziet dat ik mijn hondje bij me heb, veert ze op. En terwijl zij opveert, realiseer ik me hoe onhandig het is dat ik Ollie meegenomen heb. Mam moet nog aangekleed en gedoucht worden. En dat ritueel roept altijd dermate veel verzet op dat ik al mijn aandacht nodig heb om het er een beetje vreedzaam vanaf te brengen.

Dus in een impuls stap ik op mevrouw de medebewoner af en vraag of ze even op mijn hondje wil letten. Mevrouw straalt. ‘Natúúrlijk wil ze even op mijn hondje letten. Het is geen enkel probleem’, verzekert ze me. Ik weet dat deze mevrouw behoorlijk aan het dementeren is; mij zeker niet kent en waarschijnlijk niet eens de weg naar haar kamer weet. Maar ik zie ook dat mijn vraag maakt dat zij zich nodig voelt. Háár wordt iets gevraagd, zíj kan iemand helpen, zíj doet ertoe, zíj draagt bij, zíj is nuttig. En hoewel deze mevrouw dit allemaal niet kan verwoorden, is haar gretigheid veelzeggend.

Lood in de schoenen

En dus ga ik met lood in de schoenen naar de kamer van mam. Lood in de schoenen omdat ik weet wat me qua douchen te wachten staat. En nog wat extra lood omdat ik me afvraag of het wel verantwoord is dat ik onze Ollie bij die dementerende mevrouw achterlaat. Wat als ze vergeet dat ze op Ollie moet letten? Wat als ze gewoon naar binnen gaat en Ollie achterlaat? Het terrein is groot maar niet afgesloten. En mag je zoiets wel vragen aan iemand die helemaal niks meer kan?

Het zit goed

Maar als ik terugloop, zie ik al vanuit de verte al dat het goed zit. Mevrouw zit nog steeds helemaal alleen op het terras. Net als toen ik wegging. Ze zit in de schaduw van de parasol naar de bomen en de vogeltjes te kijken. Het enige verschil is dat er een lief klein hondje onder haar stoel ligt. Het riempje keurig om de stoelpoot gehaakt! En er is volgens mij nog een verschil. Toen ik vanochtend  aankwam, had het geheel iets doelloos, iets eenzaams. Nu zie ik een mevrouw met zelfbewustzijn. Zij zit daar niet zomaar. Nee, ze zit op iemands hondje te passen en het gaat goed! Ze heeft de situatie onder controle. 
Ik bedank mevrouw uitgebreid en zij op haar beurt verzekert me dat ze het méér dan graag gedaan heeft. En als ik nog even weg moet dat ze best nog op wil passen. Ik bedank haar opnieuw en zeg haar dat ze me meer heeft geholpen dan ze beseft.  

Liever helpen dan geholpen worden

En dat heeft ze ook. Want ze heeft me duidelijk gemaakt dat hélpen in plaats van geholpen worden zin geeft aan de dag en daarmee uiteindelijk aan het leven. Sinds die dag ben ik me ervan bewust hoe belangrijk het is voor iedereen om bij te kunnen dragen. Om te geven. En ik ben me ervan bewust hoe veel we met onze goede bedoelingen mensen uit handen nemen. Of misschien hoeveel liever we zélf helpen in plaats van geholpen worden. 

Na Nieuwsuur ga ik op zoek naar het manifest ‘Waardig ouder worden’ waar dit item over ging. Erbij horen, nodig zijn; het raakt aan je gewaardeerd voelen. Ouderen zijn als het ware weg-georganiseerd, weg-geknuffeld, weg-gezorgd. Terwijl erbij willen horen en ertoe willen doen een heel menselijk verlangen is. Ik ga dat manifest maar eens gauw ondertekenen. En onze Ollie? Die mocht al vaak mee en daar ga ik mooi mee door, misschien kan er nog eens iemand op haar passen! 

Eva

Eva zorgt voor haar moeder. De moeder van Eva heeft een vorm van dementie waardoor haar korte termij... Bekijk profiel en blogs