Mantelzorg in andere landen

Er is weinig onderzoek naar de mantelzorg/familiezorg in andere culturen. Daarom dit maal enkele persoonlijke ervaringen om dit thema op de agenda te krijgen. 

De charme van Italië

Tijdens een van mijn verblijven in Italië scheurde ik mijn nier. Met spoed werd ik van een klein ziekenhuis naar een groter ziekenhuis gebracht. Onderweg hield ik me vast aan de brancard omdat de weggetjes veel bochten hadden. Opeens beslaan de ramen en zie ik broeders verontrust naar de monitoren kijken. Hoe vertel ik in het Italiaans dat het een verdwaalde opvlieger is? Gelukkig is het woord ‘menopauze’ internationaal genoeg. Opgelucht halen de mannen adem en lachend beginnen ze met dossiers me frisse lucht toe te zwaaien. Het raampje gaat op een kiertje, het blijven natuurlijk wel charmante Italianen. Ik realiseer mij ondanks de pijn en angst dat dit de meest spectaculaire opvlieger in mijn leven is.

Een ziekenhuis als grand café

De charme van Italië blijkt ook op de intensive care. Het lijkt net een grand café. De hele nacht lopen er grote groepen familie in en uit en slapen ze in stoelen naast de patiënten. Ook in de week dat ik samen met een Italiaanse vrouw op een kamer lig is er dag en nacht familie aanwezig. Alleen als de arts langskomt moeten ze even op de gang. In mijn nachtkastje zit een grote la voor bestek. Het eten in het ziekenhuis is prima, bij de lunch en diner zelfs een glaasje wijn.

Waarom dan toch die bestekla? Het eten van La Mamma is natuurlijk altijd beter en alle aanwezige familie moet ook eten. Al gauw word ik ook helemaal voorzien van lekker eten door de familie van de Italiaanse vrouw. Als ik na enkele weken een bezoek breng aan mijn ‘nieuwe Italiaanse vriendin’, zie ik dat de familiezorg nog veel verder gaat. In haar tuin worden twee huizen gebouwd voor haar twee kinderen. Een is er net getrouwd, de ander heeft nog geen relatie. Maar dat ook hij met een eventuele partner naast zijn moeder gaat wonen ligt al vast.

Zorg in andere landen

Van vriendinnen uit Cyprus en Suriname hoor ik dat hun ouders ook deze nabijheid en zorg nastreven. In Roemenië daarentegen trof ik een ouderenasiel. Dit heette letterlijk zo. Een plek waar ouderen heen konden als zij door hun kinderen op straat gezet waren, omdat zij hun heil in het Westen zochten. In Duitsland wordt op grote schaal gebruik gemaakt van een soort pgb waarover je nauwelijks verantwoording hoeft af te leggen. In Engeland is het voorzieningenniveau veel lager dan in Nederland. Het aandeel private zorg is groter; wie het kan betalen, regelt zelf zorg.

Onderzoek zinvol

Natuurlijk blijven er grote individuele verschillen binnen elke cultuur. Dat zal altijd zo blijven. Maar waar worden de verschillen tussen de culturen door bepaald? Zit dat in de genen of wordt dit bepaald door de rol van de overheid? Wat voor effect heeft onze terugtrekkende overheid op het gedrag van inwoners? Wat zijn de effecten van de nieuwkomers in ons land met andere ervaringen met mantelzorg en familiezorg? Hoeveel generaties zijn er nodig om het gedrag van mensen te veranderen? Wat kunnen wij leren van landen die een beetje op ons lijken? Kortom veel vragen. Wie weet hier meer van, heeft persoonlijke ervaringen of wil dit onderzoeken? Geef het door aan Mezzo.

Elisabeth van Oostrum

Voorzitter van Mezzo 'De wereld van de zorg en mantelzorg verandert de laatste jaren zo snel, dat ik... Bekijk profiel en blogs