Mantelzorgers niet beter af door Hervorming Langdurige Zorg

  • Gepubliceerd: 28 juni 2018

De overheid hoopt op meer inzet van mantelzorgers, maar dit blijkt in de praktijk lastig. Uit het gisteren verschenen eindrapport van het SCP over de landelijke evaluatie Hervorming Langdurige Zorg blijkt dat de beleidsdoelen deels behaald zijn. Mezzo constateert dat de situatie voor mantelzorgers sinds de hervorming niet verbeterd is.

Positief over ontvangen zorg

Het rapport geeft een redelijk positief beeld over de ervaringen van cliënten met zorg en ondersteuning. Een groot deel van de cliënten zijn overwegend positief over de zorg en ondersteuning die ze krijgen. Mantelzorgers zijn kritischer, daarvan is de helft tevreden.

Mezzo constateert de volgende knelpunten:

  • Een deel van de cliënten heeft moeite om de weg te vinden naar de juiste hulp en informatie. Dit geldt ook voor mantelzorgers, omdat zij de zorg regelen voor hun naaste. Zelfs voor zorgprofessionals is het soms een doolhof, waardoor zij mantelzorgers en cliënten niet goed kunnen doorverwijzen.
  • De samenhang tussen de Wmo, Wlz en Zvw ontbreekt. Deze verkokering maakt dat groepen tussen wal en schip vallen. Bijvoorbeeld voor kwetsbare ouderen met een beperking (niet cognitief), kinderen en jongeren met een (licht) verstandelijke beperking en mensen met een psychische aandoening. Voor mantelzorgers geeft dit veel onrust en regeldruk. Ieder zorgwet heeft weer zijn eigen regels, protocollen en zorgverleners.
  • Momenteel voelt een op de tien mantelzorgers zich zwaarbelast door de zorg die men geeft. De belasting van mantelzorgers lijkt toe te nemen, zeker bij bepaalde groepen die zorgen voor een naaste met dementie of met een psychisch probleem. Zo blijkt uit de landelijke Dementiemonitor dat het aantal zwaarbelaste mantelzorgers van een naaste met dementie is toegenomen van 10% in 2011 tot 16% in 2016.
  • Ondersteuning gericht aan mantelzorgers kan beter. Slechts een op de vier mantelzorgers maakt gebruik van mantelzorgondersteuning die door de gemeente wordt geboden. Mantelzorgers die baat kunnen hebben bij ondersteuning, gebruiken die vaak niet, terwijl er wel aanbod is. Dit wijst erop dat mantelzorgers het aanbod niet kennen, of dat het aanbod niet aansluit op de vraag.

Herbezinning op mantelzorg

Terecht geeft het rapport aan dat er een herbezinning nodig is op een aantal aannames die ten grondslag liggen aan de hervorming langdurige zorg. In hoeverre is informele hulp beschikbaar, nu en in de toekomst? Kan de mantelzorger wel meer zorgtaken op zich nemen? Herbezinning omdat er signalen zijn dat het aantal overbelaste mantelzorgers lijkt toe te nemen, terwijl er in de toekomst fors minder potentiële mantelzorgers beschikbaar zijn. 

De overheid kan niet een nog groter beroep doen op mantelzorgers. Mantelzorgers moeten beter worden gefaciliteerd door een systeem van hulp rondom mantelzorgers te organiseren, waarbij de hulp vaker naar hen toekomt. Het systeem rondom hulp aan (aankomende) jonge ouders door verloskundigen, consultatiebureaus en Centra voor Jeugd en Gezin is hier een goed voorbeeld van.

Meer informatie