Wat doen we met de feestdagen?

  • Gepubliceerd: 23 december 2016
  • Eva

Kerst vieren we altijd met de hele familie bij mijn tante. Er is een enorme kerstboom en de kamer zit altijd tjokvol. De eerste generatie, mijn ooms en tantes, begint door meerdere sterfgevallen al aardig uitgedund te raken. De tussengeneratie, waar ik deel van uitmaak, is doorgaans goed vertegenwoordigd en zelfs de generatie daaronder is meestal massaal van de partij.

Erbij zijn

En hoewel ik weet dat mam er dolgraag bij is, zie ik er ook tegenop om haar mee te nemen. Ik heb weliswaar steeds beter om leren gaan met haar ziekte, maar toch. Ik weet dat ik haar tas achterin de auto moet zetten omdat ze dan niet steeds haar sleutel zoekt. 

Ik weet dat zij op de terugweg denkt dat ik haar naar Bergen breng, haar oude woonplaats. Nu woont ze in de buurt van Nijmegen. Als ze op de ANWB-borden Nijmegen ziet, vraagt ze dan ook altijd ‘rijden we via Nijmegen?’. Ik weet dat ze bedoelt ‘via Nijmegen naar Bergen’, maar dat laat ik rusten. Ik beaam het gewoon. En pas een minuut of vijf voordat we ter plekke zijn, vraag ik haar of ze weet waar we naar toe gaan. En het is hartbrekend om dan, na drie jaar, nog steeds te horen te krijgen ‘naar huis’. Dan vraag ik ‘wat bedoel je daarmee?’ om haar zo te helpen beseffen dat we niet naar Bergen gaan, dat we niet naar ‘huis’ gaan. 

Timing

Timing is hierin belangrijk. Het moet niet te vroeg gebeuren, want dan wordt het paniek. Maar ook niet te laat, want als we stoppen op die voor haar na jaren nog steeds onbekende plek, schrikt ze zich ook rot. Ik wil het voor haar en voor mezelf niet erger maken dan het is, dus ik houd het luchtig. ‘Nee mam, we gaan niet naar Bergen, daar woon je niet meer. Je woont nu in Grave. Daar heb je een hele mooie kamer, met je eigen spullen en een eigen badkamer. Als je er bent, herken je het wel.’ Steeds opnieuw schrikt ze: ‘Maar waar woon ik dan? Wat is er met ons huis gebeurd?’ En steevast die laatste killing vraag, altijd met onvaste stem: ‘Dus ik heb eigenlijk geen thuis meer?’

Emotioneel

Dit gesprek hebben we al talloze keren gevoerd en ik heb mezelf gedwongen daar  de emotionele lading af te halen. Natuurlijk is het een drama, dat je moeder niet meer weet waar ze woont. Op de eerste plaats voor haarzelf, maar ook voor mij en iedereen die van haar houdt. Maar dramatiseren helpt háár daar niet en mij ook niet. En ik merk ook dat als ik het luchtig houd, het voor haar ook luchtiger is, beter draaglijk. En dus voor mij ook. 

Afleiden helpt niet

Het terugbrengen gaat dus wel zonder drama lukken. Maar de laatste paar keer dat ik haar ergens mee naar toe nam, stak er een ander probleem de kop op. Namelijk dat mam binnen pakweg een uurtje weer naar huis wou. En dat dan ook letterlijk bijna elke minuut kenbaar maakt. Voor dat probleem heb ik nog geen oplossing gevonden. En nee, afleiden helpt niet, dat is natuurlijk als eerste geprobeerd. En aangezien het voor mij toch een ritje is van ongeveer 200 kilometer (heen en terug) is dat wel een dingetje. 

Tegelijkertijd weet ik hoe verschrikkelijk godsverlaten eenzaam en alleen ze zich voelt. Iedere dag opnieuw. Hoe ze daarin alle hulp afwijst. En hoe ze ook niet meer de cognitieve vermogens heeft om er zelf iets aan te doen. 

Dilemma

Hoe moet ik het voor iedereen goed doen? Hét dilemma van veel mantelzorgers, je best doen maar het gevoel te hebben dat je te kort schiet. Schuldgevoel, medeleven, het verlangen haar erbij te hebben, de wens om haar een leuke middag te bezorgen. En van de andere kant; ertegenop zien. Opzien tegen het mezelf wegcijferen, tegen de eindeloos herhaalde vragen, opzien tegen het feit dat ik mijn jongste dochter die nog wel mee wil ook weer veroordeel tot een lange autorit met een ultrakort familiefeestje. 

Op Spotify draaien ze Ave Maria, mams favoriete kerstmuziek. De vertrouwde blazer blaast weemoedig door mijn speakertjes . En ik weet: ik kan haar niet achterlaten, ik moet het doen. Pfff, zalig kerstfeest.

Eva

Eva zorgt voor haar moeder. De moeder van Eva heeft een vorm van dementie waardoor haar korte termij... Bekijk profiel en blogs