Wil je als mantelzorger dichter bij degene wonen voor wie je zorgt? Dan kun je ervoor kiezen om een mantelzorgwoning bij of aan je eigen huis te laten bouwen. Daar is geen vergunning voor nodig. Wat is een mantelzorgwoning precies en welke regels gelden daarvoor?

Wat is een mantelzorgwoning?

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woning op het terrein van je eigen huis. Deze woning is bedoeld voor degene die je verzorgt. Maar je kunt ook zelf in een mantelzorgwoning wonen. In dat geval woont degene die je verzorgt in het bijbehorende huis.

Je kunt een kant-en-klare mantelzorgwoning in je tuin laten plaatsen of hiervoor een aanbouw aan je huis laten bouwen. Ook kun je een bestaand bouwwerk bij je huis, bijvoorbeeld een garage, om laten bouwen tot mantelzorgwoning. 

Vergunningvrij

Je hebt geen vergunning nodig voor een mantelzorgwoning op je eigen terrein, daarom hoef je de gemeente niet op de hoogte te stellen van je bouwactiviteiten. Er gelden echter wel regels:

  • Je moet voldoen aan de algemene voorwaarden voor bijbehorende bouwwerken. Dit zijn regels voor onder andere de omvang en de plaats van het bouwwerk. 
  • Je moet voldoen aan het Bouwbesluit, waarin eisen staan over bijvoorbeeld veiligheid, gezondheid, milieu en isolatie. Een aannemer weet hier alles van, maar je kunt de eisen ook zelf nalezen in het Bouwbesluit 2012

Je kunt controleren of je bouwplannen vergunningvrij zijn op www.omgevingsloket.nl. Moet je toch een vergunning aanvragen, dan kan dat ook via dit online loket.

Mantelzorgwoning en WOZ-waarde

Heb je een tijdelijke mantelzorgwoning in de tuin? In sommige gemeenten telt de mantelzorgwoning mee bij het bepalen van de WOZ-waarde. Vanaf 2017 is dit niet meer het geval. Dit staat in de Waarderingsinstructie die geldt vanaf 1 januari 2017.

Uitzondering hierop zijn mantelzorgwoningen als aanbouw van de hoofdwoning of een verbouwde schuur. In dat geval kan de gemeente de waarde wel meetellen.

De belangrijkste regels

  • De mantelzorgwoning mag bewoond worden door maximaal één huishouden. Dit huishouden mag bestaan uit maximaal twee personen, van wie minstens één persoon mantelzorg ontvangt of verleent. 
  • Bij twijfels over de mantelzorgrelatie kan de gemeente vragen om een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of andere deskundige persoon of instantie.
  • Als de mantelzorgrelatie eindigt, mag het bouwwerk niet langer gebruikt worden als woning. Je hoeft de woning dan niet af te breken, maar je moet bijvoorbeeld wel de keuken en badkamer verwijderen. 
  • Je mag alleen de begane vloer van de mantelzorgwoning gebruiken als leefruimte. 
  • Laat je een bestaand bouwwerk bij je huis ombouwen tot mantelzorgwoning? Dan hoeft de omvang hiervan niet te voldoen aan de voorwaarden voor vergunningvrij bouwen.
  • Kies je voor een verplaatsbare mantelzorgwoning en woon je buiten de bebouwde kom van een dorp of stad? Dan zijn er geen extra randvoorwaarden voor de bebouwingsoppervlakte.

Hoe kom je aan een mantelzorgwoning? 

Verbouwing bestaand gedeelte
Je kunt zelf (met behulp van een aannemer) een bestaand gedeelte van het huis verbouwen tot een mantelzorgwoning. Bijvoorbeeld een garage of tuinhuis. Vraag offertes op bij aannemers en betrek een deskundige. Zo kun je een juiste keuze maken ten aanzien van prijs en kwaliteit.  

Zelfstandige mantelzorgwoning of unit;
Verschillende bedrijven bieden een mantelzorgunit of -woning aan. Sommige woningcorporaties en leveranciers verhuren daarnaast mantelzorgwoningen die je tijdelijk op je erf kunt plaatsen. 

Mantelzorgwoning bij een huurwoning

Ook voor huurders behoort een mantelzorgwoning soms tot de mogelijkheden. Er zijn verschillende corporaties die meewerken aan het plaatsen van een tijdelijke aanbouw of zorgunit bij je huurhuis. De gemeente regelt de plaatsing en betaalt de woning uit het Wmo-budget. Soms plaatst de corporatie de woning zelf.

Lees meer informatie op websites van aanbieders van mantelzorgwoningen, bijvoorbeeld pasaan.nl, toptotaal.nl, mantelzorgwoningindetuin.nl of domuscurazorgwoningen.nl. Zij bieden ook tweedehands mantelzorgwoningen aan. 

Zie ook:

Meer informatie en ondersteunend materiaal

 

In een beetje achtertuin kan al een mantelzorgwoning

Maurice Smit Lees het verhaal van Maurice