Het proces in vogelvlucht


Wmo-melding

Uw naaste kan bij de gemeente melden dat er behoefte is aan maatschappelijke ondersteuning. Dit kan via een aanvraagformulier, e-mail, telefonisch of bij het Wmo-loket. Hoe het precies in zijn werk gaat, verschilt per gemeente.

Ontvangt uw naaste al zorg en loopt de indicatie af, of is de ondersteuningsbehoefte veranderd? Ook dan heeft de gemeente een melding nodig. In zo'n geval wordt de melding gedaan door de zorgorganisatie die al bij de zorgvrager thuiskomt.

De gemeente is verplicht onderzoek te doen naar iedere melding. Niet in alle gevallen vindt een keukentafelgesprek plaats. Wanneer het bijvoorbeeld gaat om een eenvoudige voorziening of als de situatie al goed bekend is, kan de melding ook telefonisch of schriftelijk worden onderzocht.

Als mantelzorger kunt u uw naaste stimuleren om bij de gemeente melding te doen, als u niet meer voldoende ondersteuning kunt geven of wanneer u overbelast dreigt te raken. De Wmo verplicht gemeenten om ook mantelzorgers actief te ondersteunen.

Uitnodiging

Na de Wmo-melding ontvangt de zorgvrager een uitnodiging voor een keukentafelgesprek, oftewel het onderzoek. Vaak wordt uw naaste schriftelijk uitgenodigd, maar het kan ook telefonisch zijn.

Dankzij de inzet van Mezzo is in de Wmo vastgelegd dat de mantelzorger gesprekspartner is in het keukentafelgesprek met de gemeente. Meestal krijgt u als mantelzorger zelf geen uitnodiging, maar meldt de gemeente aan de zorgvrager dat hij iemand mee mag nemen.

Als er helemaal geen uitnodiging komt, kunt u ook zelf een gesprek aanvragen bij de gemeente - eventueel zonder dat uw naaste daarbij aanwezig is. Bijvoorbeeld als de zorgvrager de ondersteuningsbehoefte niet goed kan inschatten of formuleren, of wanneer uw relatie het lastig maakt om uw eigen ondersteuningsbehoefte te bespreken.

Soms stuurt de gemeente zonder keukentafelgesprek direct een ondersteuningsaanbod. Heeft er (ten onrechte) vooraf geen onderzoek plaatsgevonden, dan kunt u dit eventueel melden in een bezwaarschrift. Hoe u bezwaar kunt maken, komt aan bod in 5: Na het keukentafelgesprek. Leden van Mezzo kunnen hierbij ondersteuning krijgen van de Sociaal Juridische Dienst.

Voorbereiding

Het is belangrijk dat de zorgvrager zich goed voorbereidt op het gesprek. Uw naaste heeft het recht om zich kosteloos bij te laten staan door een onafhankelijke cliëntondersteuner. Dit is iemand die informatie, advies en ondersteuning biedt om bij te dragen aan het versterken van zelfredzaamheid en participatie. Deze persoon kan bovendien als persoonlijk adviseur helpen met het voorbereiden en voeren van het gesprek.

Bereid u als mantelzorger eveneens goed voor op het gesprek. Het gaat immers ook over úw inzet en úw ondersteuningsbehoefte. Het is daarbij van belang om van te voren een duidelijk en reëel beeld te krijgen van uw eigen situatie. Wat kost u veel energie? Waar maakt u zich zorgen om? Waar zou u hulp bij willen? Ook u kunt een beroep doen op cliëntondersteuning. Bij uw gemeente kunt u navragen waar u hiervoor terecht kunt. Dit kan bijvoorbeeld Stichting MEE zijn of een organisatie voor mantelzorgondersteuning.

De gemeente heeft ook als opdracht om u te ondersteunen en overbelasting te vermijden. Bedenk wat u nodig heeft:

  • Informatie en advies, bijvoorbeeld
    • begeleiding bij het regelen van de zorg,
    • advies over de zorg,
    • advies over combineren werk en mantelzorg.
  • Emotionele ondersteuning, bijvoorbeeld
    • lotgenotencontact,
    • luisterend oor,
    • maatschappelijk werk.
  • Praktische ondersteuning, bijvoorbeeld
    • bij administratieve klussen,
    • huishoudelijke hulp,
    • woningaanpassing,
    • vervoer.
  • Financiële ondersteuning
  • Tijd voor uzelf, bijvoorbeeld
    • respijtzorg (het tijdelijk overdragen van de zorg zodat u even kunt ontspannen),
    • andere manieren om tijd voor uzelf te creëren, zie ook tijdvoorjezelf.mezzo.nl.

Als mantelzorger kunt u uw behoefte aan ondersteuning vastleggen. Wanneer u de tien vragen invult, ontvangt u uw aandachtspunten op een rij: een overzichtelijk document met uw persoonlijke situatie en tips voor het voeren van het gesprek. Handig om uitgeprint mee te nemen naar het gesprek, zodat u houvast heeft en niks belangrijks vergeet te melden.

Tip uit de praktijk: neem iemand mee

In onderstaande video deelt mantelzorger Joke Bruil haar belangrijkste tip voor het keukentafelgesprek: 'neem iemand mee die ervaring heeft.'