Respijtzorg biedt mantelzorgers de mogelijkheid hun zorgtaken tijdelijk aan een ander over te dragen. Daardoor kunnen zij de zorg beter volhouden. Wat is respijtzorg precies, waar is het aanbod te vinden en hoe zit het met de financiering?

Waarom respijtzorg?

Mantelzorgers zorgen soms 24 uur per dag en jarenlang voor hun naaste. Om dat vol te kunnen houden, is het belangrijk om af en toe even vrijaf te nemen van de zorg. Maar dat is alleen mogelijk als zij die zorg op een verantwoorde manier kunnen overdragen. Respijtzorg biedt die mogelijkheid. Het is een belangrijk middel om overbelasting te voorkomen.

Vormen van respijtzorg

Respijtzorg kent vele vormen:

  • Het kan gaan om opvang buitenshuis, zoals dagopvang, verblijf in een logeerhuis of in een time-outvoorziening.
  • Ook kan er iemand bij de zorgvrager thuis komen, als deze graag in zijn vertrouwde omgeving blijft.
  • De respijtzorg kan uitgevoerd worden door een beroepskracht of vrijwilliger.
  • Het kan incidenteel zijn, bijvoorbeeld tijdens een vakantie, of structureel, bijvoorbeeld een dagdeel per week of een weekend per maand.
  • Het kan ook gaan om een gezamenlijke vakantie van de mantelzorger en de zorgvrager waarbij de zorg wordt overgenomen door een zorgprofessional.

Mezzo zet zich in voor een breed aanbod aan respijtzorg, dat in voldoende mate beschikbaar is.

Financiering

Respijtzorg is soms gratis, bijvoorbeeld omdat het vrijwilligerswerk is. Als er wel kosten aan verbonden zijn, kan de mantelzorger die mogelijk vergoed krijgen:

  • vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit is mogelijk als de zorgvrager zelf ondersteuning krijgt vanuit de Wmo. In dat geval kan de mantelzorger respijtzorg aanvragen bij de gemeente. Hiervoor geldt een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage.
  • Als de zorgvrager zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) krijgt via een persoonsgebonden budget (pgb), kan vanuit datzelfde budget ook respijtzorg ingekocht worden voor maximaal 156 etmalen per jaar (gemiddeld 2 etmalen per week). Het zorgkantoor moet voor de aangevraagde pgb-logeeropvang de zorgbeschrijving en het zorgcontract goedkeuren.
  • door de zorgverzekeraar. Sommige zorgverzekeraars vergoeden respijtzorg geheel of gedeeltelijk binnen de aanvullende verzekering. Mezzo heeft de Consumentenbond laten onderzoeken welke vergoedingen de verzekeraars in 2016 bieden. Bekijk het vergoedingenoverzicht 2016.
  • vanuit het persoonsgebonden budget (pgb).
  • vanuit de jeugdwet. Kinderen met een beperking, stoornis of aandoening kunnen in aanmerking komen voor logeeropvang in een instelling. Men kan hiervoor een aanvraag doen bij de gemeente.

Waar is het aanbod te vinden?

Op tijdvoorjezelf.mezzo.nl staat een landelijke database met respijtzorgvoorzieningen. Mantelzorgers kunnen hier zoeken op bijvoorbeeld zorgboerderijen, logeerhuizen of vrijwilligerszorg. Maar ook op doelgroep, zoals dementie of autisme. 

Voor gemeenten

Met de komst van de Wmo 2015 heeft u als gemeente de verantwoordelijkheid gekregen om mantelzorgers goed te ondersteunen. Respijtzorg hoort daarbij. Om uw beleid hiervoor vorm te geven kunt u gebruikmaken van de handreiking Adempauze voor mantelzorgers. Respijtbeleid in gemeenten van het TransitieBureau Wmo.

Voor mantelzorgondersteuners en andere professionals

Op het Tijd voor jezelf - platform staat een test, informatie en tips voor mantelzorgers. U kunt mantelzorgers hiernaar verwijzen, zodat zij een beeld krijgen van hun eigen situatie en de mogelijkheden die er zijn om de zorg te delen.

De infographic 'Respijtzorg: vervangende zorg'Respijtzorg: vervangende zorg' van het expertisecentrum mantelzorg toont voorbeelden en regelingen van respijtzorg.

Meer weten?

Jan Anne van Dijk Manager Taskforce innovatie programma’s 030-7606033

Mantelzorgers binnenboord: respijtzorg via clubs en verenigingen

Maaike Moulijn, Mariëtte Klein Kranenberg Lees het verhaal van Maaike Moulijn, Mariëtte Klei