In het kader van de participatiesamenleving kiezen steeds meer gemeenten ervoor om bijvoorbeeld uitkeringsgerechtigden, inburgeraars of re-integranten ‘verplicht vrijwilligerswerk’ te laten doen. Ook de informele zorg komt daarvoor in aanmerking. Hoe gaat u daar als vrijwilligersorganisatie mee om? En waar moet u als gemeente op letten?

Niet verplicht maar geleid vrijwilligerswerk

Vrijwilligerszorg is niet zomaar vrijwilligerswerk. Het gaat immers om kwetsbare mensen die kwalitatief goede zorg en ondersteuning nodig hebben. Onze uitgangspunten zijn daarom dat:

  • degene die zorg of ondersteuning vraagt, deze zorg moet willen ontvangen
  • degene die zorg of ondersteuning geeft, ervoor openstaat om dat te doen
  • de zorgvrager en vrijwilliger zorgvuldig worden gekoppeld
  • er sprake moet zijn van enige intrinsieke motivatie en van wederkerigheid (zowel de zorgvrager als de vrijwilliger moeten er wat aan hebben)

Dit betekent dat vrijwilligerszorg volgens Mezzo nooit verplicht kan zijn. Wel valt er te kiezen voor ‘geleid vrijwilligerswerk’. Hierbij gaat het om vrijwilligerswerk dat plaatsvindt op initiatief van een andere partij. Het is dus niet de vrijwilliger die in eerste instantie voor het werk kiest, maar hij wordt daartoe uitgenodigd door bijvoorbeeld een gemeente of uitkeringsinstantie. Daarbij is maatschappelijke activering of participatie van de vrijwilliger het doel.

Voorwaarden voor succes

De laatste jaren heeft een aantal organisaties voor vrijwilligerszorg ervaring opgedaan met geleid vrijwilligerswerk. Uit hun bevindingen blijkt dat er voor een succesvolle ervaring maatwerk nodig is in de werving, selectie en begeleiding. Daarbij is het essentieel dat het werk aansluit bij de motivatie, mogelijkheden en persoonlijke omstandigheden van de vrijwilliger.

Wat betekent dit voor u als vrijwilligersorganisatie?

Geleid vrijwilligerswerk biedt uw organisatie kansen om zich verder te ontwikkelen en meer vrijwilligersvacatures te vervullen. Het vraagt echter wel om extra investeringen, in bijvoorbeeld de inzet en bijscholing van coördinatoren en in de samenwerking met de gemeente en andere partijen. Ook vraagt het om heldere afspraken tussen alle partijen over elkaars rol en inzet.

Wat betekent dit voor u als gemeente?

Voor u als gemeente biedt geleid vrijwilligerswerk kansen om de participatie van uw burgers te vergroten en kosten te besparen. Het vraagt echter wel om een maatwerkbenadering en dat betekent dat u vrijwilligersorganisaties daartoe moet faciliteren. Vaak is daar aanvullende financiering voor nodig en wordt van u gevraagd uw medeverantwoordelijkheid te nemen.

Notitie Geleid vrijwilligerswerk in de informele zorg

Op basis van de genoemde ervaringen heeft Mezzo een notitie geschreven over geleid vrijwilligerswerk in de informele zorg. Deze notitie biedt informatie, aanbevelingen en actiepunten. Vrijwilligersorganisaties en gemeenten kunnen deze notitie gebruiken om hun positie en beleid te bepalen.

Download: