Jongeren zijn de zorgvrijwilligers van de toekomst. Het is daarom de moeite waard om hen te stimuleren vrijwilligerswerk in de zorg te gaan doen. Hoe kunt u daar als gemeente, school, zorg- of vrijwilligersorganisatie aan bijdragen?

Maatschappelijke stage

Tot 2014 was een maatschappelijke stage voor leerlingen in het voortgezet onderwijs verplicht. Er zijn toen positieve ervaringen opgedaan met jongeren die stage liepen in de vrijwilligerszorg. Nu de maatschappelijke stage niet meer verplicht is, kunnen scholen er zelf voor kiezen om hun leerlingen een maatschappelijke stage te laten lopen. Gemeenten kunnen dit stimuleren.

Voordelen van maatschappelijke stages in de zorg:

  • Jongeren maken kennis met vrijwilligerszorg. Dat kan hen stimuleren om later (als vrijwilliger of professional) in de zorg te gaan werken.
  • Uit een scholierenonderzoek uit 2012 blijkt dat 20% van de jongeren die een maatschappelijke stage hebben gelopen, vrijwilligerswerk willen blijven doen.
  • Door de inzet van jongeren stijgt het totale aantal vrijwilligers, waardoor er meer mensen geholpen kunnen worden.
  • Organisaties voor vrijwilligerszorg profiteren van de ‘frisse wind’ en vernieuwende ideeën van jonge vrijwilligers. Ook zijn jonge cliënten vaak blij met vrijwilligers van hun generatie.
  • Het lokale netwerk van scholen, gemeente, zorg- en vrijwilligersorganisaties wordt versterkt.

Ook voor mbo- en hbo-scholieren

Niet alleen scholieren aan het voortgezet onderwijs hebben baat bij een stage in de vrijwilligerszorg. Ook mbo- en hbo-scholieren van opleidingen op gebied van zorg en hulpverlening kunnen hier hun voordeel mee doen. Zij zijn immers de professionals die in de toekomst gaan samenwerken met de informele zorg. Op deze manier leren ze de sector van binnenuit kennen.

Welke stages zijn mogelijk?

Jonge vrijwilligers kunnen directe en indirecte ondersteuning geven aan cliënten, individueel of met een groep. Voorbeelden van stages zijn:

  • Een havo-scholier gaat elke week de stad in met een meisje met psychosociale problemen.
  • Twee vwo-scholieren leren een oudere man omgaan met een mobiele telefoon.
  • Een mbo-student Verzorging & Verpleging verricht (onder begeleiding) licht verzorgende taken.
  • Een hbo-student is als vrijwilliger werkzaam in een complexe thuissituatie of begeleidt mbo-stagiaires.

Wat kunt u als gemeente doen?

Als gemeente heeft u sinds de invoering van de Wmo een regierol in het stimuleren, ondersteunen en continueren van de vrijwilligerszorg. Daarbij kunt u zich ook richten op jonge vrijwilligers. Zo kunt u bijvoorbeeld:

  • het belang van vrijwilligerszorg door jongeren uitdragen en promoten
  • de regie nemen in de lokale samenwerking tussen scholen, jongerenorganisaties en vrijwilligerszorg
  • vrijwilligersorganisaties ondersteunen in het werven en selecteren van jonge vrijwilligers, bijvoorbeeld door de organisatie van een scholierenstagemarkt
  • ondersteuning bieden aan scholen die maatschappelijke stages willen inzetten, bijvoorbeeld door een financiële tegemoetkoming

In de notitie Vrijwillige inzet is de basis vindt u meer aandachtspunten voor uw vrijwilligersbeleid. Deze notitie is geschreven in opdracht van het ministerie van VWS.

Wat kunt u als school doen?

Als school of opleiding kunt u ervoor kiezen om maatschappelijke of oriënterende stages in uw programma op te nemen. Hiermee draagt u bij aan de vrijwilligerszorg en biedt u leerlingen de kans om dit werk te leren kennen. Maar natuurlijk vraagt het ook een investering in tijd en geld.

Om u te oriënteren op de mogelijkheden kunt u gebruikmaken van de handreiking Voortzetting MaS na 2015 van het Samenwerkingsverband Mas Zuid Oost Gelderland. Hierin vindt u adviezen voor de financiering, vormgeving en coördinatie van maatschappelijke stages.

Wat kunt u als vrijwilligersorganisatie of zorginstelling doen?

Wilt u als vrijwilligersorganisatie, zorginstelling of andere maatschappelijke organisatie jonge vrijwilligers aantrekken en inzetten? Dan kunt u gebruikmaken van de volgende handreikingen:

  • Verzilver de inzet van jongeren: een werkboek voor organisaties die jonge vrijwilligers inzetten en daar meer rendement uit willen halen (Movisie)
  • Handreiking Mas Iz Schitterend: een handreiking voor organisaties in de informele zorg met ideeën voor activiteiten waarvoor jonge vrijwilligers kunnen worden ingezet (Mezzo)
  • Ja zeggen tegen maatschappelijke stage: een handreiking voor organisaties voor mantelzorgondersteuning en vrijwilligerszorg over o.a. werving, selectie, begeleiding, beoordeling en financiering van jonge vrijwilligers (Mezzo)