In Nederland werken zo'n 450.000 zorgvrijwilligers. Wat doen zij precies? Wat levert hun werk op? En welke ontwikkelingen zijn er gaande?

Definitie van vrijwilligerszorg

Vrijwilligerszorg is de persoonlijke zorg en ondersteuning die vrijwilligers geven aan mensen in kwetsbare situaties. Deze vrijwilligers doen hun werk belangeloos en onbetaald, omdat ze er zelf voor kiezen. Zij verlenen hun zorg vaak een-op-een en doen dat op vastgestelde tijden: van een paar uur tot meerdere dagen per week of per maand.

Vormen van vrijwilligerszorg

Vrijwilligerszorg kent verschillende vormen: van praktische hulp aan ouderen tot intensieve begeleiding van mensen met een beperking, ziekte of psychische aandoening. In alle gevallen staat het geven van persoonlijke aandacht centraal. Voor sommige diensten is meer deskundigheid nodig dan voor andere.

Vrijwilligers kunnen worden ingezet door een zorg- of welzijnsinstelling of door een organisatie voor vrijwilligerszorg. Voorbeelden daarvan zijn de Vrijwillige Thuishulp, Buddyzorg, Georganiseerde Burenhulp, Vriendendiensten en de Vrijwilligerscentrale. Sommige organisaties bieden één dienst aan, andere bieden een keuze aan diensten.

Bekijk het filmpje om te zien hoe divers vrijwilligerszorg is

Waarde van zorgvrijwilligers

Zorgvrijwilligers dragen eraan bij dat hun cliënten:

  • hun sociale netwerk en zelfredzaamheid vergroten
  • minder eenzaam zijn en zich fysiek en mentaal beter voelen
  • langer thuis kunnen blijven wonen
  • beter mee kunnen doen aan de samenleving
  • minder vaak een beroep hoeven doen op familieleden of professionals

Zorgvrijwilligers zijn dan ook van grote waarde voor de zorg. Mezzo pleit ervoor dat deze waarde wordt erkend en gewaardeerd.

Wat is het belang van sociale netwerken betrekken? Bekijk het filmpje

Veranderingen in de vrijwilligerszorg

De laatste tijd zien we dat de vrijwilligerszorg steeds diverser wordt:

  • van minder tot meer complexe ondersteuningsvragen
  • van incidentele hulpvragen tot langdurige projecten
  • van individuele tot groepsgerichte activiteiten
  • van face-to-face tot digitaal contact
  • van kleinschalige vrijwilligersorganisaties tot brede welzijnskoepels die meerdere vrijwilligersdiensten aanbieden

Om burgers in een kwetsbare positie en hun mantelzorgers de juiste ondersteuning te bieden hebben gemeenten, formele en informele zorg elkaar meer dan ooit nodig. Zij streven daarbij naar een optimaal samenspel. Het is aan de vrijwilligerszorgorganisaties om zich daarin stevig te positioneren. Om de zorg dicht bij de burger te organiseren, richten veel gemeenten sociaal wijkteams in. De vorm en aanpak hiervan verschilt, net als de rol van de informele zorg daarin.

Bekijk het filmpje over het belang van een goede samenwerking tussen gemeenten en vrijwilligerszorgorganisaties

Ook zien we dat er door de veranderingen in de zorg een groter beroep wordt gedaan op vrijwilligers. Een groeiende groep mensen in steeds complexere, kwetsbare situaties klopt aan bij de organisaties in de vrijwilligerszorg.

Dat vraagt volgens Mezzo om een goede ondersteuning, met oog voor de mogelijkheden én de grenzen van vrijwilligerszorg. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat vrijwilligerszorg nooit verplicht mag zijn. U leest er meer over op de pagina Zorgvrijwilligers ondersteunen.

Ontwikkelingen in de vrijwilligerszorg. Hoe(zo) meedoen!?

Hoe gaat uw organisatie om met ontwikkelingen in de vrijwilligerszorg? Mezzo wil uw organisatie ondersteunen bij de ontwikkelingen die gaande zijn. Daarom is het Mezzodocument ‘Hoe(zo) meedoen!?’ ontwikkeld. Hierin staan ontwikkelingen, tips, ambities en de Mezzovisie beschreven. Ook leest u ervaringen van lidorganisaties. De Ambitie checklist in de bijlage helpt u een beeld te krijgen hoe ver uw organisatie is met ‘meedoen’ als expert in de informele zorg.

Bekijk het document

Bekijk het document 'Hoe(zo) meedoen!?'

'Vrijwilligers kunnen en willen meer dan je denkt'

Henny Stroes Lees het verhaal van Henny Stroes

Meer informatie en ondersteunend materiaal